Web tasarım ajansı seçerken nelere dikkat edilmeli: teklif almadan önce 7 soru
Teklif karşılaştırması genelde fiyata indiriliyor, oysa asıl risk teslimden sonra çıkıyor. Bakım, SEO, kapsam ve sahiplik sorulmadan imza atılırsa fatura sonradan gelir.
Web tasarım ajansı seçerken nelere dikkat edilmeli sorusu teklif toplarken genelde tek bir kalemde eriyor: fiyat. Asıl risk teslimden sonra çıkıyor. Teslimden sonra bakımı kim yapacak, SEO ve URL yapısı teslim sırasında bozulacak mı, kapsam genişleyince hangi kalemler ek fatura olarak geri dönecek. Bunlar teklif belgesinde yazılı değilse imzadan önce ayrıca sorulması gerekiyor. Aşağıdaki yedi soru aynı sırayla sorulduğunda teklifler arasındaki gerçek farkı, fiyat etiketinin altında kalan farkı ortaya çıkarıyor.
Özet
Fiyat tek başına karar kriteri değil. Teslimden sonra bakımı kimin yapacağı, SEO ve URL yapısının korunup korunmadığı, kapsamın teklif belgesinde madde madde yazılı olup olmadığı, referansların doğrulanabilir olup olmadığı, teslim sürecinin hangi aşamalardan geçtiği, kod ve içerik sahipliğinin kimde kalacağı, teklifin hangi kalemleri hariç tuttuğu: bu yedi soru aynı sırayla sorulduğunda teklifler arasındaki gerçek fark ortaya çıkıyor.
Yanlış ajans seçiminin faturası nereye çıkıyor
En düşük teklifi kabul eden bir firma genelde üç ay sonra aynı sorunla karşılaşıyor: siteye küçük bir metin değişikliği gerekiyor, ajansa ulaşılamıyor veya saatlik ücret isteniyor, çünkü teklifte bakım kalemi hiç geçmemişti. Başka bir firmada kapsam teslimden sonra büyüyor; "birkaç sayfa daha ekleyelim" cümlesi, teklifte sayfa sayısı yazmadığı için pazarlık konusu oluyor. Üçüncü bir örnekte yeni site canlıya alınırken eski adresler yeni yapıya yönlendirilmiyor, arama motorundaki konum sıfırlanıyor ve bu kayıp aylar sonra fark ediliyor.
Hiçbiri bir yazılım hatası değil. Üçü de teklif aşamasında sorulmayan bir sorunun teslimden sonra faturaya dönmesi. Teklif karşılaştırmasını fiyat sütununa indirmek, bu üç kalemi görünmez bırakıyor.
Teklif almadan önce sorulacak 7 soru
Aşağıdaki yedi soru, bir teklifi değerlendirirken sırayla kontrol edilecek liste. Her biri aşağıda ayrı ayrı açılıyor.
Bakım ve güncelleme kim yapacak
Teslimden sonrası bir kalem olarak teklifte yazılı mı
SEO ve URL yapısı korunuyor mu
Eski adresler yeni siteye yönlendirilecek mi
Kapsam madde madde yazılı mı
Sayfa sayısı, revizyon hakkı, "ek iş" tanımı net mi
Referans gerçekten doğrulanabiliyor mu
Bir eski müşteriyle doğrudan konuşulabiliyor mu
Teslim süreci hangi aşamalardan geçiyor
Ara kontrol noktaları ve tek iletişim kişisi var mı
Kod, içerik ve domain sahipliği kimde
Ajans değiştirilmek istenirse site taşınabiliyor mu
Teklif hangi kalemleri hariç tutuyor
Stok görsel, metin yazarlığı, hosting yenileme teklifte var mı
1. Bakım ve güncelleme kim yapacak
Teslimden sonra bir fiyat değişikliği, bir yeni hizmet sayfası veya bir güvenlik güncellemesi gerektiğinde kimin sorumlu olacağı teklifte yazmıyorsa, bu masraf sonradan saatlik bir ücret olarak geri geliyor. Sorulacak soru net: bakım bu teklifin bir parçası mı, yoksa ayrı bir kalem mi, ayrıysa hangi süre ve hangi kapsamla. CMS erişimi test edilmeden imza atılmamalı; panel demosu istenmeli, ekip panelden bir yazı veya bir fiyat değiştirebiliyor mu görülmeli.
2. SEO ve URL yapısı teslimde korunuyor mu
Mevcut bir siteden yeni bir siteye geçişte adres yapısı değişiyorsa, eski adreslerin yenisine yönlendirilmesi (301) ayrı bir iştir ve genelde teklifte görünmez. Yönlendirme planı yoksa arama motorundaki mevcut konum sıfırlanıyor, bu kayıp haftalar sonra fark ediliyor ve geri kazanılması aylar sürüyor. Sorulacak soru: eski adreslerin listesi çıkarılıp yeni sayfalara eşlenecek mi, bu teslim belgesinin bir parçası mı.
100/100
FK Optik'in Lighthouse skoru, mobil ve masaüstünde, SEO altyapısı sıfırdan kurulduğunda
12,7 MB → 1,6 MB
Muhkem İnşaat'ta açılış yükü, görseller veritabanından sunulurken küçültülerek indi
100/100
Truexim'in SEO Lighthouse skoru, sıfırdan kurulan arama altyapısıyla
Kaynak: FK Optik, Muhkem İnşaat ve Truexim projeleri.
3. Kapsam teklif belgesinde madde madde yazılı mı
"Kurumsal site" tek satırı altında üç ajans üç farklı kapsam sunabiliyor: biri 5 sayfa, biri 8, biri sınırsız revizyon vadediyor ama ilk teslimden sonra her değişikliği ek iş sayıyor. Sorulacak soru: sayfa sayısı, revizyon hakkı sayısı ve "kapsam dışı" sayılan işlerin tanımı teklif belgesinde yazılı mı, yoksa sözlü mü anlatıldı.
4. Referans ve portföy hangi sorularla doğrulanır
Portföydeki ekran görüntüsü bir projenin bittiğini gösteriyor, teslim sürecinin nasıl geçtiğini göstermiyor. Sorulacak soru: bir eski müşteriyle doğrudan konuşulabilir mi, o projede süreç planlandığı gibi mi gitti, gitmediyse ne değişti. Cevap vermekten kaçınan bir ajans, referansların gerçekliğinden çok süreç yönetiminden kaçınıyor olabilir.
5. Teslim süreci ve iletişim hangi aşamalardan geçiyor
Teklifte tek bir teslim tarihi yazıp aradaki aşamaları belirtmeyen bir süreç, ortasında nerede olunduğunu görünmez kılıyor. Sorulacak soru: tasarım onayı, içerik girişi ve yayın öncesi test hangi sırayla gidiyor, her aşamada tek bir iletişim kişisi mi yoksa her seferinde farklı biri mi cevap veriyor.
6. Kod, içerik ve domain sahipliği kimde kalıyor
Domain kaydı ajansın kendi hesabında tutuluyorsa, ajans değiştirilmek istendiğinde site bir anda rehin kalabiliyor. Sorulacak soru: domain ve hosting hesabı kimin adına açılıyor, kaynak koduna ve veritabanına erişim teslimle birlikte veriliyor mu. Bu sorunun cevabı "sonra hallederiz" ise, bu tek başına bir kırmızı bayrak.
7. Teklif belgesi hangi kalemleri hariç tutuyor
Toplam rakam aynı görünen iki teklif, hariç tutulan kalemlerde ayrışıyor: stok görsel lisansı, metin yazarlığı, ilk yıl hosting yenileme ücreti, SSL sertifikası, kurumsal e-posta kurulumu. Sorulacak soru: teklifte "dahil değildir" başlığı altında ayrı bir liste var mı, yoksa bu kalemler toplam rakamın içinde mi, dışında mı belirsiz bırakılmış.
3 teklifi karşılaştırma tablosu
Aşağıdaki tablo üç teklifi yan yana koymak için bir şablon. Her satıra ilgili ajansın verdiği gerçek cevap yazılıyor; boş kalan hücre, o sorunun hiç sorulmadığının işareti.
| Soru | Teklif A | Teklif B | Teklif C |
|---|---|---|---|
| Bakım dahil mi, hangi süre | |||
| 301 yönlendirme planı var mı | |||
| Sayfa sayısı ve revizyon hakkı | |||
| Doğrulanabilir referans sayısı | |||
| Teslim aşamaları ve tek kişi | |||
| Domain/hosting kimin adına | |||
| Hariç tutulan kalemler |
Üç sütun da aynı satırda boş kalıyorsa, o teklif değil, o soru masada hiç konuşulmamış demektir.
Bu checklist ne zaman gerekmiyor
Uzun süredir birlikte çalışılan, teslim geçmişi bilinen bir ajansla küçük bir güncelleme için tekrar teklif karşılaştırmasına gerek yok; güven zaten önceki işlerle kuruldu. Tek sayfalık bir kampanya sitesi gibi düşük riskli, kısa ömürlü bir iş için de yedi sorunun hepsini sormak zaman kaybı olabilir. Bu liste, ilk kez kurumsal bir siteye yatırım yapılan veya mevcut siteyi uzun süre taşıyacak bir ajans aranan durumlar için.
Sık sorulan sorular
En düşük teklifi veren ajans mı seçilmeli?
Hayır, tek başına değil. Düşük fiyat genelde bakım, yönlendirme planı veya revizyon hakkı gibi kalemlerin teklife dahil edilmediği anlamına gelebiliyor. Aynı yedi soruya iki teklif de aynı netlikte cevap veriyorsa, fiyat farkı o zaman anlamlı bir kriter oluyor.
Referansları nasıl doğrularım?
Ajanstan doğrudan bir eski müşteriyle görüşme isteği makul bir talep. Bir ajans buna net bir sebep göstermeden kaçınıyorsa, bu da teklif karşılaştırmasına girecek bir veri.
Teklif belgesinde kapsam yazılı değilse ne olur?
Teslimden sonra her ek talep pazarlık konusu oluyor ve genelde ek ücretle sonuçlanıyor. Kapsamın yazılı olması, hem müşteriyi hem ajansı aynı beklentiye bağlıyor.
Domain ve hosting kimin adına açılmalı?
Müşterinin kendi hesabına. Ajans adına açılan bir domain, ajans değişikliğinde siteyi taşımayı zorlaştırıyor, bazen imkansız kılıyor.
Kaç ajanstan teklif almak yeterli?
Üç teklif, karşılaştırma tablosunu anlamlı kılmak için yeterli bir sayı. İkiden az teklif, fiyatın piyasa ortalamasının neresinde olduğunu görmeyi zorlaştırıyor.
Bu yedi soru sektöre göre değişmiyor, sadece kapsamı değişiyor: inşaat ve taahhüt tarafında aynı değerlendirme inşaat firması web sitesi örnekleri rehberinde, klinik tarafında diş kliniği web sitesi fiyatı rehberinde aynı kalemlerle karşılaşıyor. Teslim sonrası hız farkını kendi başına görmek için site hızı karşılaştırıcısı kullanılabilir. Bir kurumsal website teklifini karşılaştırırken bu yedi soruya net cevap alınamıyorsa, imzadan önce teklif tekrar masaya yatırılmalı.
Bu işi yaptığımız projeler
Ne yapmak istediğinizi konuşalım.
Kapsamı birlikte çıkaralım; gerisi görüşmede netleşir.
Lumiasoft'u yapay zekaya sorun
Soruyu hazırladık, araç siteyi okuyup kendi cevabını versin.
